Thủ tục đăng ký bản quyền tác giả

24 Tháng 2, 2026 11 Views

Table of Contents

Đăng ký bản quyền tác giả là một bước quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo và củng cố quyền sở hữu hợp pháp đối với các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học hoặc phần mềm. Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức và công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc xác lập quyền tác giả không chỉ đơn thuần là nhu cầu bảo vệ pháp lý mà còn là công cụ để định vị thương hiệu, chuyển giao công nghệ, và khai thác thương mại hiệu quả. Dù pháp luật Việt Nam quy định quyền tác giả phát sinh tự động, nhưng việc đăng ký vẫn có ý nghĩa đặc biệt trong việc thiết lập chứng cứ vững chắc khi có tranh chấp xảy ra. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện về quy trình, điều kiện và các lưu ý pháp lý trong thủ tục đăng ký bản quyền tác giả tại Việt Nam.

Cơ sở pháp lý

Việc đăng ký quyền tác giả được quy định tại các văn bản pháp luật sau:

Luật sở hữu trí tuệ năm 2005, được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019 và gần nhất là năm 2022 (có hiệu lực từ 1/1/2023)
Nghị định số 17/2023/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều về quyền tác giả, quyền liên quan
Thông tư số 08/2023/TT-BVHTTDL hướng dẫn mẫu đơn, quy trình thủ tục hành chính
Thông tư 211/2016/TT-BTC về mức thu lệ phí trong lĩnh vực quyền tác giả

Bản quyền tác giả là gì?

Theo điều 4 của luật sở hữu trí tuệ, quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu. Tác phẩm được bảo hộ gồm:

Tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học
Phần mềm máy tính và cơ sở dữ liệu
Bản vẽ, kiến trúc, bản đồ, sơ đồ kỹ thuật
Tác phẩm nhiếp ảnh, điện ảnh, sân khấu
Các tác phẩm được số hóa như bài giảng điện tử, ứng dụng công nghệ, giao diện phần mềm, v.v.

Lưu ý: bản quyền không bảo hộ ý tưởng, phương pháp, nguyên lý nếu chưa được thể hiện dưới dạng vật chất cụ thể.

Các loại quyền trong quyền tác giả

Quyền nhân thân

Đây là những quyền gắn liền với cá nhân người sáng tạo, gồm:

Quyền đặt tên tác phẩm
Quyền đứng tên thật hoặc bút danh
Quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố
Quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm

Các quyền này không thể chuyển nhượng, trừ quyền công bố có thể được ủy quyền hoặc chuyển giao trong một số trường hợp.

Quyền tài sản

Là quyền thu lợi từ tác phẩm, bao gồm:

Quyền sao chép, phân phối, trình chiếu, truyền đạt
Quyền dịch, cải biên, chuyển thể
Quyền cho thuê bản gốc hoặc bản sao

Quyền tài sản có thể được chuyển nhượng, cấp phép cho tổ chức, cá nhân khác bằng hợp đồng hợp pháp.

Lý do nên đăng ký bản quyền tác giả

Dù không bắt buộc, nhưng đăng ký bản quyền mang lại nhiều lợi ích pháp lý và kinh tế:

Tạo bằng chứng xác lập quyền sở hữu hợp pháp
Dễ dàng xử lý khi có tranh chấp hoặc hành vi xâm phạm
Hỗ trợ thương mại hóa, chuyển nhượng, cấp phép
Tăng tính minh bạch và uy tín cho tác phẩm, sản phẩm

Đặc biệt trong thời đại số, việc sao chép và lan truyền trái phép diễn ra nhanh chóng, thì một giấy chứng nhận bản quyền sẽ là “lá chắn pháp lý” hiệu quả.

Điều kiện để được đăng ký

Một tác phẩm muốn được đăng ký bảo hộ phải đáp ứng các điều kiện:

Do con người sáng tạo ra bằng lao động trí óc
thể hiện dưới dạng vật chất xác định (bản viết, file, hình ảnh, bản ghi âm,…)
Không vi phạm thuần phong mỹ tục, không xâm phạm quyền của người khác
hưa từng bị tuyên bố vô hiệu do vi phạm quyền của tác giả khác

Tác phẩm có thể được tạo ra bởi cá nhân, nhóm người hoặc tổ chức – nhưng quyền nộp đơn đăng ký phải thuộc về người có quyền hợp pháp.

Hồ sơ đăng ký bản quyền tác giả

Theo quy định tại điều 37 nghị định 17/2023/NĐ-CP, một bộ hồ sơ gồm:

Tờ khai đăng ký quyền tác giả theo mẫu
2 bản sao tác phẩm đăng ký (bản giấy, file điện tử, đĩa CD,…)
Giấy cam đoan là tác giả hoặc chủ sở hữu hợp pháp
Bản sao giấy tờ tùy thân hoặc giấy phép kinh doanh
Giấy ủy quyền (nếu nộp qua đại diện)
Tài liệu chứng minh quyền nộp đơn trong trường hợp thừa kế, chuyển nhượng

Tác phẩm nên được định dạng rõ ràng, dễ đọc và không bị lỗi kỹ thuật hoặc mất nội dung khi sao chép.

Nơi nộp hồ sơ và phương thức nộp

Cục bản quyền tác giả thuộc bộ văn hóa, thể thao và du lịch là cơ quan tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Phương thức nộp gồm:

Nộp trực tiếp tại trụ sở hoặc văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng
Nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ công quốc gia tại https://dvctt.cov.gov.vn
Nộp qua bưu điện kèm theo phí và tài liệu cần thiết

Quy trình xử lý và thời gian giải quyết

Cục bản quyền tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu cần bổ sung, sẽ có văn bản yêu cầu chỉnh sửa.

Thời gian xử lý: 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ
Nếu được chấp nhận: cấp giấy chứng nhận quyền tác giả
Nếu từ chối: có văn bản nêu rõ lý do

Lệ phí và thời hạn bảo hộ

Lệ phí dao động từ 100.000 – 600.000 đồng tùy loại tác phẩm (theo thông tư 211/2016/TT-BTC)
Thời hạn bảo hộ:
- Quyền nhân thân: vô thời hạn
- Quyền tài sản: suốt đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả qua đời
- Nếu tác phẩm do tổ chức công bố lần đầu: bảo hộ 75 năm kể từ năm công bố

Một số lưu ý pháp lý

Nếu có nhiều đồng tác giả hoặc đồng chủ sở hữu, nên có thỏa thuận bằng văn bản rõ ràng
Trong môi trường doanh nghiệp, cần phân biệt rõ quyền của người lao động và tổ chức trong việc đăng ký bản quyền
Giấy chứng nhận bản quyền không bảo đảm tuyệt đối việc bảo hộ nếu tác phẩm bị kiện sao chép hoặc đạo nhái

Liên hệ với chúng tôi:

Điện thoại : 0901 3333 41

Email: info@bkclaw.vn

VP Quận 1: Tầng 9 Tòa nhà Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh

VP Bình Tân: 41 Tên Lửa, Phường An Lạc, Tp.Hồ Chí Minh

Chi phí thuê luật sư bao nhiêu tiền? Bảng giá tham khảo 2024

Văn phòng Luật sư quận Bình Tân

Tranh chấp sở hữu trí tuệ

Facebook Comments Box