Tranh chấp tài sản giá trị lớn: Khởi kiện không phải lúc nào cũng là lựa chọn đầu tiên

4 Tháng 8, 2026 42 Views

Table of Contents

Đối với nhiều người, khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, khởi kiện thường được xem là giải pháp đầu tiên để giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, đối với những vụ việc liên quan đến tài sản có giá trị lớn như bất động sản, cổ phần doanh nghiệp, phần vốn góp, dự án đầu tư hoặc các tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh, việc đưa vụ việc ra Tòa án chưa chắc đã là phương án mang lại hiệu quả tối ưu.

Trên thực tế, một vụ kiện có thể kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, phát sinh chi phí đáng kể và ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị của tài sản tranh chấp. Ngược lại, trong nhiều trường hợp, thương lượng, hòa giải hoặc đàm phán với sự tham gia của luật sư lại giúp các bên đạt được mục tiêu nhanh hơn, giảm thiểu rủi ro và vẫn bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Vì vậy, trước khi lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp, điều quan trọng không phải là xác định “có khởi kiện được hay không”, mà là “phương án nào phù hợp nhất với mục tiêu thực tế của khách hàng”. Đây cũng là cách tiếp cận mà luật sư thường áp dụng khi tư vấn các tranh chấp liên quan đến tài sản có giá trị lớn.

Pháp luật tôn trọng quyền lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp

Không phải mọi tranh chấp đều phải được giải quyết bằng bản án của Tòa án. Pháp luật Việt Nam luôn đề cao quyền tự định đoạt của các bên trong quan hệ dân sự.

Khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định việc xác lập, thực hiện và chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự được thực hiện trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận, miễn là không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội. Đây là cơ sở để các bên chủ động lựa chọn thương lượng hoặc đàm phán nhằm giải quyết tranh chấp trước khi đưa vụ việc ra Tòa án.

Bên cạnh đó, Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 cũng ghi nhận quyền quyết định và quyền tự định đoạt của đương sự trong quá trình giải quyết vụ án. Các bên có quyền khởi kiện, thay đổi hoặc rút yêu cầu, đồng thời được quyền tự thỏa thuận về việc giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.

Đặc biệt, Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 còn quy định Tòa án có trách nhiệm tiến hành hòa giải nhằm tạo điều kiện để các bên thống nhất phương án giải quyết, trừ những trường hợp pháp luật không cho phép hòa giải. Điều này cho thấy ngay cả khi vụ việc đã được thụ lý, pháp luật vẫn ưu tiên việc các bên tự giải quyết tranh chấp nếu có thể.

Như vậy, khởi kiện không phải là con đường duy nhất và cũng không phải lúc nào là phương án được ưu tiên. Điều quan trọng là lựa chọn đúng phương thức, đúng thời điểm và phù hợp với mục tiêu cần đạt được.

Mỗi phương thức giải quyết đều có những ưu điểm và hạn chế riêng

Trong thực tiễn hành nghề, luật sư hiếm khi khuyến nghị khách hàng khởi kiện ngay khi phát sinh tranh chấp. Thay vào đó, luật sư sẽ đánh giá tổng thể hồ sơ, chứng cứ và khả năng giải quyết của từng phương thức trước khi đưa ra đề xuất.

Tùy từng vụ việc, khách hàng có thể cân nhắc:

– Thương lượng trực tiếp: Khi các bên vẫn còn thiện chí hợp tác và mong muốn duy trì quan hệ. Phương án này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và các bên chủ động kiểm soát kết quả giải quyết.

– Đàm phán với sự tham gia của luật sư: khi tranh chấp đã trở nên phức tạp hoặc các bên chưa tìm được tiếng nói chung. Luật sư sẽ đánh giá cơ sở pháp lý, phân tích rủi ro, xây dựng phương án đàm phán và soạn thảo thỏa thuận nhằm hạn chế tranh chấp phát sinh sau này.

– Hòa giải: phù hợp với những tranh chấp mà các bên vẫn mong muốn duy trì quan hệ hợp tác hoặc quan hệ gia đình. So với tố tụng, phương thức này giúp bảo mật thông tin, giảm chi phí và rút ngắn thời gian giải quyết.

– Khởi kiện tại Tòa án: Đây nên là lựa chọn cuối cùng khi bên còn lại không thiện chí, cố tình kéo dài thời gian, phủ nhận quyền lợi hợp pháp hoặc có dấu hiệu tẩu tán tài sản. Trong trường hợp này, việc yêu cầu Tòa án giải quyết là cơ sở để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng theo quy định pháp luật.

Không có phương thức nào luôn tốt hơn phương thức còn lại. Hiệu quả của từng lựa chọn phụ thuộc vào đặc điểm của vụ việc và mục tiêu mà khách hàng hướng tới.

Tranh chấp tài sản giá trị lớn: Khởi kiện không phải lúc nào cũng là lựa chọn đầu tiên

Không phải vụ việc nào thắng kiện cũng đạt được mục tiêu

Một quan niệm khá phổ biến là chỉ cần thắng kiện thì mọi quyền lợi sẽ được bảo đảm. Tuy nhiên, trong các tranh chấp tài sản có giá trị lớn, kết quả cuối cùng không chỉ được đánh giá bằng bản án của Tòa án mà còn phải nhìn nhận trên nhiều phương diện khác.

Ví dụ: Một bản án có hiệu lực nhưng tài sản đã bị giảm giá trị trong quá trình tranh chấp hoặc việc thi hành án gặp nhiều khó khăn thì quyền lợi thực tế của khách hàng vẫn bị ảnh hưởng. Tương tự, đối với doanh nghiệp, một vụ kiện kéo dài có thể làm gián đoạn hoạt động kinh doanh, mất khách hàng, giảm uy tín hoặc bỏ lỡ cơ hội đầu tư.

Vì vậy, trước khi lựa chọn khởi kiện, luật sư thường đánh giá đồng thời nhiều yếu tố như:

– Giá trị kinh tế của tài sản có được bảo toàn hay không;

– Khả năng thi hành bản án trên thực tế;

– Chi phí và thời gian phải bỏ ra để theo đuổi vụ kiện;

– Ảnh hưởng của tranh chấp đến hoạt động kinh doanh hoặc quan hệ giữa các bên;

– Khả năng đạt được kết quả tương tự thông qua thương lượng hoặc hòa giải.

Ở chiều ngược lại, cũng có những trường hợp việc trì hoãn khởi kiện lại làm phát sinh rủi ro lớn hơn. Khi chứng cứ đã đầy đủ, bên còn lại có dấu hiệu chuyển nhượng hoặc tẩu tán tài sản, hoặc thời hiệu khởi kiện sắp hết, việc lựa chọn tố tụng đúng thời điểm sẽ giúp bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.”. Vì vậy, khởi kiện vẫn là công cụ pháp lý quan trọng khi các phương thức khác không còn mang lại hiệu quả.

Góc nhìn của luật sư: Điều quan trọng là lựa chọn đúng thời điểm

Đối với luật sư, câu hỏi đầu tiên không phải là “có nên khởi kiện hay không”, mà là “khách hàng mong muốn đạt được điều gì sau khi tranh chấp kết thúc”.

Có khách hàng chỉ cần thu hồi khoản tiền còn nợ trong thời gian ngắn. Có người mong muốn tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác để bảo đảm hoạt động của doanh nghiệp. Cũng có trường hợp mục tiêu lớn nhất là ngăn chặn việc chuyển dịch tài sản hoặc bảo toàn giá trị của bất động sản đang tranh chấp.

Tranh chấp tài sản giá trị lớn: Khởi kiện không phải lúc nào cũng là lựa chọn đầu tiên

Để lựa chọn phương án phù hợp, luật sư thường đánh giá đồng thời nhiều yếu tố:

– Giá trị và tình trạng pháp lý của tài sản tranh chấp;

– Hệ thống chứng cứ hiện có;

– Mức độ thiện chí của bên còn lại;

– Khả năng thi hành nếu có bản án hoặc quyết định của Tòa án;

– Chi phí, thời gian và các rủi ro có thể phát sinh.

Trên cơ sở đó, luật sư sẽ xây dựng chiến lược phù hợp với từng vụ việc. Có trường hợp chỉ cần một văn bản pháp lý do luật sư gửi hoặc một buổi đàm phán đã giúp các bên đạt được thỏa thuận. Ngược lại, cũng có vụ việc cần khởi kiện ngay để bảo đảm thời hiệu hoặc ngăn chặn nguy cơ tài sản bị chuyển dịch.

Chính vì vậy, lựa chọn đúng phương thức ngay từ đầu không chỉ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí mà còn tạo lợi thế đáng kể nếu tranh chấp phải chuyển sang giai đoạn tố tụng.

Không có phương thức giải quyết tranh chấp nào phù hợp cho mọi vụ việc. Thương lượng, hòa giải, đàm phán có luật sư hay khởi kiện đều là những công cụ pháp lý được pháp luật ghi nhận nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Đối với các tranh chấp tài sản có giá trị lớn, điều quan trọng không phải là lựa chọn phương thức nào trước, mà là đánh giá toàn diện hồ sơ, chứng cứ, khả năng thi hành và mục tiêu thực tế của khách hàng để xây dựng chiến lược giải quyết phù hợp. Một quyết định đúng thời điểm có thể giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí và hạn chế những thiệt hại không cần thiết.

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý đối với từng vụ việc cụ thể. Trước khi lựa chọn thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện, Quý khách nên tham vấn luật sư để được đánh giá đầy đủ về cơ sở pháp lý, những rủi ro có thể phát sinh và phương án giải quyết phù hợp nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ kịp thời về các vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ BKCLAW theo các thông tin sau:

Điện thoại: 0901333341

Email: info@bkclaw.vn

VP Quận 1:Tầng 9 Tòa nhà Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh

VP Bình Tân: 41 Tên Lửa, Phường An Lạc, Tp. Hồ Chí Minh

Facebook Comments Box