RỦI RO PHÁP LÝ KHI NHỜ NGƯỜI ĐỨNG TÊN HỘ CHO DOANH NGHIỆP

28 Tháng 5, 2026 29 Views

Đứng tên hộ cho doanh nghiệp đã không còn xa lạ trong hoạt động kinh doanh. Đặc biệt đối với các trường hợp nhà đầu tư nước ngoài, cá nhân chưa đủ điều kiện pháp lý. Họ thường lựa chọn phương án thuê người đứng tên hộ trên giấy tờ đăng ký doanh nghiệp thông qua các Hợp đồng/Văn bản thỏa thuận đứng tên hộ để công ty nhanh chóng hoạt động trên thị trường. Đây là hành vi trái pháp luật, tiềm ẩn những rủi ro pháp lý và cũng là nguyên nhân cho các tranh chấp xảy ra sau này. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các rủi ro pháp lý liên quan đến việc đứng tên hộ cho doanh nghiệp.

RỦI RO PHÁP LÝ KHI NHỜ NGƯỜI ĐỨNG TÊN HỘ CHO DOANH NGHIỆP — *Thỏa thuận đứng tên hộ cho doanh nghiệp*

Đứng tên hộ trên giấy chứng nhận doanh nghiệp theo pháp luật

Pháp luật hiện nay không quy định về khái niệm Đứng tên hộ trên giấy chứng nhận doanh nghiệp. Nhưng ta có thể hiểu đây là việc một người không phải là chủ sở hữu thực sự của doanh nghiệp nhưng lại được ghi nhận là người đại diện theo pháp luật hoặc thành viên/cổ đông trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Người được nhờ sẽ có tên trên các giấy tờ pháp lý chính thức, trong khi người thực sự điều hành, góp vốn và sở hữu doanh nghiệp lại không xuất hiện trên các tài liệu này.

Căn cứ Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung) quy định Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Người đại diện theo pháp luật thường là:

- - - Đối với mô hình doanh nghiệp tư nhân: Chủ sở hữu của doanh nghiệp;
    - Đối với mô hình công ty hợp danh: Thành viên công ty hợp danh;
    - Đối với mô hình Công ty cổ phần và Công ty trách nhiệm hữu hạn có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật, bao gồm các trường hợp sau:
      - Giám đốc/ Tổng giám đốc: trường hợp này có thể là theo hình thức ký hợp đồng lao động hoặc là thành viên/ cổ đông góp vốn được bổ nhiệm lên;
        
        Chủ tịch Hội đồng thành viên/ Hội đồng quản trị;
        
        Ngoài ra theo quy định của Điều lệ công ty.

Việc đứng tên gắn liền với phần vốn góp của người nhờ đứng tên, cá nhân đó vẫn phải chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính và khoản nợ của công ty trong phạm vi phần vốn đã góp vào doanh nghiệp, đồng thời chịu rủi ro về các trách nhiệm pháp lý khác. Riêng đối với doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh, người đứng tên phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp, khi đó người đứng tên nhờ có nguy cơ mất trắng tài sản nếu doanh nghiệp làm ăn thua lỗ.

Trách nhiệm của chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật

Căn cứ Điều 13 Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung), người đại diện theo pháp luật sẽ có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

- - - Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp;
    - Trung thành với lợi ích của doanh nghiệp; không lạm dụng địa vị, chức vụ và sử dụng thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh, tài sản khác của doanh nghiệp để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác;
    - Thông báo kịp thời, đầy đủ, chính xác cho doanh nghiệp về doanh nghiệp mà mình, người có liên quan của mình làm chủ hoặc có cổ phần, phần vốn góp theo quy định của Luật này.
    - Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chịu trách nhiệm cá nhân đối với thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm trách nhiệm quy định tại khoản 1 Điều này.

Tùy vào từng trường hợp vi phạm cụ thể, người đại diện theo pháp luật sẽ chịu trách nhiệm khác nhau:

- - - Trách nhiệm hành chính: căn cứ Điều 4 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy đinh “Người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ đăng ký và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp”. Do đó, những hành vi gian dối, không trung thực như trên sẽ phải chịu mức phạt từ 20-30 triệu hoặc bị thu hồi GPKD dựa vào Điều 43 Nghị định 122/2021/NĐ-CP.
    - Trách nhiệm dân sự: Trách nhiệm về bồi thường thiệt hai do người đại diện theo pháp luật gây ra những tổn thất cho công ty và bên thứ ba.
    - Trách nhiệm hình sự:
      - Nếu doanh nghiệp thực hiện hành vi phạm tội và người đứng tên biết, tham gia hoặc giúp sức, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm tương ứng với các tội phạm cụ thể theo quy định của Bộ luật Hình sự.
        
        Nếu trường hợp người điều hành thực sự là người chỉ đạo và trực tiếp điều hành hoạt động phạm tội của doanh nghiệp, có thể bị truy cứu trách nhiệm với vai trò là người tổ chức trong vụ án hình sự tương ứng với các tội phạm cụ thể theo quy định của pháp luật hình sự. Các hành vi như trốn thuế, mua bán hóa đơn trái phép, lừa đảo hoặc rửa tiền…

Những rủi ro pháp lý

Đối với người đứng tên hộ:

Người đứng tên hộ lại là người được pháp luật ghi nhận trên hồ sơ doanh nghiệp, dù không phải chủ sở hữu thực sự. Do đó, họ phải chịu trách nhiệm trực tiếp về các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cũng như trước pháp luật.

- - - Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật khi doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ tài chính hoặc có hoạt động trái pháp luật. Trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện các hành vi như trốn thuế, sử dụng hóa đơn trái phép, lừa đảo, rửa tiền hoặc kinh doanh trái phép, người đứng tên hộ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tư cách người quản lý doanh nghiệp.
    - Nguy cơ bị lợi dụng thông tin cá nhân, chữ ký để thực hiện các giao dịch mà bản thân không xác định, không biết trước.
    - Chịu trách nhiệm bồi thường đối với các giao dịch, hợp đồng được nhờ ký nhưng phát sinh thiệt hại, tranh chấp hoặc nghĩa vụ vượt quá phạm vi thẩm quyền.

Đối với người điều hành thực sự:

Người điều hành thực sự là người góp vốn và điều hành thực tế doanh nghiệp nhưng không được pháp luật ghi nhận trên hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Do đó, toàn bộ quyền sở hữu và quyền quản lý về mặt pháp lý lại thuộc về người đứng tên trên giấy tờ. Rủi ro phải chíu là:

- - - Nguy cơ mất toàn bộ quyền kiểm soát doanh nghiệp: Người đứng tên hộ có các quyền như một người chủ sở hữu thực sự, ví dụ ra quyết định trong công ty, chuyển nhượng phần vốn góp, thay đổi thông tin doanh nghiệp. Người chủ thật sự rất khó ngăn chặn và nguy cơ mất trắng nếu người đứng tên hộ có ý đồ xấu.
    - Mất quyền sở hữu doanh nghiệp: Người góp vốn/điều hành thực tế không có tên trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, do đó không được pháp luật công nhận tư cách chủ sở hữu thực tế dẫn tới khi có tranh chấp phát sinh Tòa án sẽ ưu tiên bảo vệ quyền của người đứng tên trên giấy tờ.
    - Hợp đồng/Thỏa thuận đứng tên hộ có thể bị vô hiệu: khi tranh chấp xảy ra, Tòa án có thể xem xét tuyên vô hiệu các thỏa thuận đứng tên hộ do vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Tóm lại, nhờ người đứng tên hộ cho doanh nghiệp là hành vi mang nhiều hệ lụy pháp lý và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các bên liên quan khi phát sinh tranh chấp. Vì vậy, việc thành lập và quản lý doanh nghiệp cần được thực hiện công khai, trung thực và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ kịp thời về các vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ BKCLAW theo các thông tin sau:

Điện thoại: 0909 073 692

Email: info@bkclaw.vn

VP Quận 1: Tầng 9 Tòa nhà Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh

VP Bình Tân: 41 Tên Lửa, Phường An Lạc, Tp. Hồ Chí Minh

Facebook Comments Box