Tầng 9 Tòa nhà Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh

info@bkclaw.vn

0901 333 341

|

CHUYỂN NHƯỢNG TÀI SẢN CHO NGƯỜI THÂN KHI ĐANG CÓ TRANH CHẤP: GIAO DỊCH CÓ THỂ BỊ TÒA XEM XÉT LẠI KHÔNG?

0
(0)

Khi phát sinh tranh chấp về tài sản, nợ vay, thừa kế hoặc nghĩa vụ thanh toán, một số người lựa chọn chuyển nhượng, tặng cho nhà đất hoặc tài sản có giá trị cho cha mẹ, vợ chồng, con cái nhằm sắp xếp lại tài sản hoặc tránh nguy cơ bị xử lý. Tuy nhiên, việc tài sản đã được sang tên cho người thân không đồng nghĩa giao dịch đó chắc chắn được pháp luật bảo vệ trước mọi yêu cầu của bên tranh chấp.

 

Vấn đề cần xem xét không chỉ là hợp đồng có được công chứng, đăng ký hay không, mà còn là bản chất giao dịch, thời điểm xác lập, mục đích chuyển dịch tài sản và quyền lợi hợp pháp của những người có liên quan. Trong những trường hợp có căn cứ cho thấy giao dịch được xác lập nhằm trốn tránh nghĩa vụ, Tòa án có thể xem xét tính hợp pháp của giao dịch và quyết định hậu quả pháp lý tương ứng.

 

CHUYỂN NHƯỢNG TÀI SẢN CHO NGƯỜI THÂN KHI ĐANG CÓ TRANH CHẤP: GIAO DỊCH CÓ THỂ BỊ TÒA XEM XÉT LẠI KHÔNG?

Vì sao giao dịch với người thân vẫn có thể bị xem xét?

Pháp luật không cấm một người chuyển nhượng hoặc tặng cho tài sản cho người thân chỉ vì họ đang có tranh chấp. Nếu tài sản thuộc quyền định đoạt hợp pháp, giao dịch được xác lập tự nguyện, đáp ứng điều kiện về chủ thể, mục đích, nội dung và hình thức theo quy định, thì việc các bên có quan hệ gia đình không phải là căn cứ để mặc nhiên phủ nhận hiệu lực giao dịch.

 

Tuy nhiên, Điều 117 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự như sau:

 

“Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

2. Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

3. Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

4. Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

5.Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.”

 

Đồng thời, Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015 tiếp tục quy định về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo như sau:

 

“Điều 124. Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo

1. Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác thì giao dịch dân sự giả tạo vô hiệu, còn giao dịch dân sự bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ trường hợp giao dịch đó cũng vô hiệu theo quy định của Bộ luật này hoặc luật khác có liên quan.

2. Trường hợp xác lập giao dịch dân sự giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch dân sự đó vô hiệu.”

 

Theo đó, nếu các bên lập hợp đồng tặng cho hoặc chuyển nhượng chỉ trên giấy tờ, trong khi người đứng tên mới không thực sự nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc giao dịch được xác lập nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba, thì giao dịch có thể bị yêu cầu xem xét về hiệu lực.

 

Chẳng hạn, một người đang bị yêu cầu thanh toán khoản nợ lớn nhưng ngay sau khi nhận được thông báo khởi kiện đã lập hợp đồng tặng cho toàn bộ nhà đất cho con. Sau khi sang tên, người này vẫn trực tiếp quản lý, sử dụng nhà đất, tiếp tục thu lợi từ tài sản và không có sự thay đổi thực tế nào trong việc chiếm hữu, sử dụng. Những tình tiết này có thể là căn cứ để bên có quyền yêu cầu Tòa án xem xét liệu giao dịch có thực chất hay chỉ nhằm đưa tài sản ra khỏi khả năng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

 

Dù vậy, từng tình tiết riêng lẻ chưa đủ để kết luận giao dịch giả tạo. Tòa án cần đánh giá tổng thể chứng cứ, bao gồm thời điểm chuyển nhượng, quan hệ giữa các bên, việc thanh toán tiền, quá trình quản lý tài sản và mục đích thực tế của giao dịch.

 

 

Tòa án sẽ xem xét những vấn đề nào?

Thứ nhất, cần xác định tài sản có thực sự thuộc quyền định đoạt của người chuyển nhượng hay không. Nếu nhà đất là tài sản chung vợ chồng, tài sản đồng sở hữu hoặc di sản chưa được phân chia, việc một người tự mình chuyển nhượng toàn bộ tài sản có thể làm phát sinh vấn đề về quyền định đoạt và sự đồng ý của những người có quyền liên quan. Khi đó, cần phân biệt phần tài sản thuộc quyền của người chuyển nhượng với phần quyền của người khác.

 

Thứ hai, cần làm rõ giao dịch có thực chất hay không. Đối với giao dịch mua bán, chứng từ thanh toán, nguồn tiền, giá chuyển nhượng và việc giao nhận tài sản là những yếu tố quan trọng. Đối với giao dịch tặng cho, cần xem xét ý chí tặng cho, việc tiếp nhận tài sản và quá trình thực hiện giao dịch. Việc hợp đồng đã được công chứng hoặc tài sản đã đăng ký sang tên là chứng cứ cần đánh giá, nhưng không tự động loại trừ khả năng giao dịch bị xem xét về hiệu lực nếu có căn cứ pháp luật.

 

Thứ ba, cần xác định giao dịch có xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của bên thứ ba hay không. Theo quy định tại Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015, giao dịch giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba được xác định là giao dịch vô hiệu. Tuy nhiên, không phải mọi giao dịch được thực hiện sau khi phát sinh tranh chấp đều thuộc trường hợp này. Bên yêu cầu cần đưa ra căn cứ cho thấy mục đích hoặc bản chất giao dịch có vấn đề, đồng thời làm rõ nghĩa vụ đang tồn tại và ảnh hưởng của giao dịch đến quyền lợi của mình.

 

 

Người có quyền lợi bị ảnh hưởng cần làm gì?

Khi phát hiện tài sản đã được chuyển nhượng hoặc tặng cho người thân trong thời gian tranh chấp, điều quan trọng là xây dựng hồ sơ chứng minh. Các tài liệu cần rà soát gồm: giấy tờ xác lập nghĩa vụ, hợp đồng chuyển nhượng hoặc tặng cho, thông tin đăng ký tài sản, chứng từ thanh toán, tin nhắn, thư từ và tài liệu thể hiện thời điểm các bên biết về tranh chấp.

 

Nếu tài sản có nguy cơ tiếp tục được chuyển dịch, thế chấp hoặc thay đổi hiện trạng, cần đánh giá sớm khả năng đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Việc đề nghị phải gắn với tài sản cụ thể, quyền lợi cần bảo vệ và căn cứ cho thấy cần thiết áp dụng biện pháp; không thể mặc nhiên yêu cầu phong tỏa hoặc ngăn chặn mọi tài sản của đối phương chỉ vì đang có tranh chấp.

 

Yêu cầu khởi kiện cũng cần được xác định đúng. Tùy vụ việc, có thể cần đề nghị xem xét hiệu lực giao dịch, xác định quyền đối với tài sản hoặc giải quyết nghĩa vụ tài sản đang tranh chấp. Nếu chỉ yêu cầu thanh toán mà không làm rõ mối liên hệ giữa giao dịch chuyển dịch tài sản và quyền lợi bị ảnh hưởng, việc bảo vệ quyền lợi có thể gặp khó khăn.

 

 

Luật sư giúp đánh giá giao dịch và xây dựng phương án bảo vệ tài sản

Trong những vụ việc này, luật sư không chỉ kiểm tra hợp đồng đã công chứng hay giấy chứng nhận đã sang tên, mà còn đối chiếu toàn bộ diễn biến tranh chấp với thời điểm và cách thức chuyển dịch tài sản. Từ đó, luật sư đánh giá căn cứ yêu cầu tuyên giao dịch vô hiệu, xác định người cần tham gia tố tụng, hệ thống hóa chứng cứ và cân nhắc biện pháp phù hợp để hạn chế nguy cơ tài sản tiếp tục bị chuyển dịch.

 

Mỗi vụ việc có đặc điểm riêng về nguồn gốc tài sản, nghĩa vụ, quan hệ giữa các bên và tình trạng đăng ký. Vì vậy, không nên kết luận giao dịch vô hiệu chỉ dựa vào việc người nhận tài sản là người thân, nhưng cũng không nên cho rằng giao dịch đã sang tên thì không thể bị xem xét lại.

 

Bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cho một vụ việc cụ thể. Khi phát hiện tài sản có dấu hiệu được chuyển dịch trong thời gian tranh chấp, khách hàng nên trao đổi với luật sư để rà soát hồ sơ, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp phù hợp.

 

Để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ kịp thời về các vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ BKCLAW theo các thông tin sau:

Điện thoại: 0901333341

Email: info@bkclaw.vn

VP Quận 1: Tầng 9 Tòa nhà Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh

VP Bình Tân: 41 Tên Lửa, Phường An Lạc, Tp. Hồ Chí Minh

Facebook Comments Box

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

No votes so far! Be the first to rate this post.

Khuyến Cáo:

Các thông tin trên chỉ mang tính tham khảo. Vui lòng liên hệ để được biết thông tin chi tiết

Liên hệ
Hotline:0909 073 692

Tìm và liên hệ chúng tôi

Văn Phòng Quận Bình Tân

41 Tên Lửa, phường An Lạc, TP Hồ Chí Minh

info@bkclaw.vn

0909 073 692

Văn Phòng Quận 1

Tầng 9 Diamond Plaza 34 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh

info@bkclaw.vn

0909 073 692

NHẬN TƯ VẤN PHÁP LUẬT

Vui lòng để lại thông tin bên dưới. Luật BKC sẽ liên hệ ngay.
Form tư vấn VIE